بمناسبة الذكرى السنوية التاسعة لاستفتاء استقلال إقليم كوردستان في 25 أيلول 2017 تجدد منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف) تأكيدها الثابت على حق جميع الشعوب في تقرير مصيرها بنفسها، وفي مقدمتها الشعب الكوردي.
لقد مثّل استفتاء 25 أيلول 2017 محطة تاريخية بارزة وتجربة ديمقراطية سلمية فريدة من نوعها عبّر فيها ملايين الكورد والمكونات المتعايشة في الإقليم عن إرادتهم الحرة وتطلعاتهم المشروعة في العيش بكرامة وحرية، بعيداً عن سياسات الإنكار والإقصاء.
أهمية الاستفتاء وبعده القومي
تكمن الأهمية الاستراتيجية للاستفتاء في كونه تجسيداً عملياً وحقاً طبيعياً مشروعاً تكفله المواثيق والشرائع الدولية المتعلقة بحق تقرير المصير للشعوب. وقد شكّل صرخة مدوية في وجه عقود من الظلم والتهميش، وأثبت بما لا يدع مجالاً للشك إصرار الإرادة الكوردستانية على نيل حقوقها وحماية هويتها ومستقبل أجيالها.
التأثير على الكورد في الأجزاء الأخرى
لقد ترددت أصداء استفتاء إقليم كوردستان لتلهم وجدان ومشاعر ملايين الكورد في مختلف الأجزاء الأخرى (سورية، تركيا، وإيران). لقد شكّل هذا الحدث بصيص أمل استثنائي، وعزز من شعور الانتماء القومي والتضامن الوجداني بين أبناء الأمة الكوردية الواحدة، مؤكداً أن تطلعات الحرية والاستقلال تمثل بوصلة مشتركة تجمع القلوب والإرادات رغم تباين الجغرافيات والحدود المصطنعة.
النتائج وردود الفعل
على الرغم من التصويت الجارف لصالح "النعم" للاستقلال بنسبة تجاوزت 92% من أصوات المشاركين، واجه الاستفتاء رفضا قاطعاً من الحكومة المركزية في بغداد وضغوطاً إقليمية ودولية مكثفة، أعقبتها إجراءات قاسية وفرض عقوبات جماعية على الإقليم. ورغم التحديات الكبيرة والعراقيل السياسية والميدانية التي تلت تلك المرحلة، إلا أن جذوة الأمل والإيمان بالحق لم تنطفئ، وبقي الاستفتاء علامة فارقة في الذاكرة السياسية الكوردية.
موقف منظمة حقوق الإنسان في سوريا - (ماف)
انطلاقاً من مبادئها الإنسانية والحقوقية البحتة، تؤكد منظمة (ماف) أنها كانت من أوائل المبادرين في عام 2017 إلى دعم وإسناد هذا الحق الديمقراطي العادل. وتعتبر المنظمة مشاركة رئيسها، السيد عبدالباقي أسعد، ميدانياً بصفة مراقب في عملية الاستفتاء، وسامَ صدقٍ والتزامٍ أخلافي بقضايا حقوق الشعوب العادلة وتوثيقاً تاريخياً لتلك اللحظة الديمقراطية.
إننا في منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف) نؤمن بأن لغة الحوار السلمي واحترام خيارات الشعوب هما الطريق الأوحد لتحقيق الاستقرار والسلام الدائمين في المنطقة.
الحرية والعدالة للشعب الكوردي ولعموم شعوب المنطقة المحبة للسلام.
-منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف). -رئيس المنظمة: عبدالباقي أسعد.
25.09.2026
-يمكنكم القراءة باللغتين الكوردية والانجليزية.
Di salvegera nehemîn a referandûma serxwebûna Herêma Kurdistanê de di 25ê Îlona 2017an de, Rêxistina Mafên Mirovan a Sûriyeyê - (MAF) pabendbûna xwe ya bêdawî ji bo mafê çarenûsî yê hemû gelan, di nav wan de di serî de gelê Kurd, ji nû ve piştrast dike.
Referandûma 25ê Îlona 2017an bûyerek dîrokî ya girîng û ezmûnek bêhempa, aştiyane û demokratîk bû ku tê de bi mîlyonan Kurd û civakên din ên li herêmê dijîn îradeya xwe ya azad û xwestekên xwe yên rewa yên ji bo jiyanek bi rûmet û azad, bêyî polîtîkayên înkar û dûrxistinê, anîn ziman.
Girîngiya Referandûmê û Pîvana Wê ya Neteweyî
Girîngiya stratejîk a referandûmê di wê yekê de ye ku ew wekî pêkanînek pratîkî ya mafek rewa û xwezayî ye ku ji hêla peyman û qanûnên navneteweyî yên derbarê mafê çarenûsî yê gelan de hatiye garantîkirin. Ew qîrînek bilind li dijî dehsalan neheqî û marjînalîzekirinê pêk anî, û bê guman biryardariya gelê Kurd ji bo bidestxistina mafên xwe, parastina nasnameya xwe û ewlekirina pêşeroja nifşên xwe îspat kir. Bandora li ser Kurdên li Herêmên Din
Referandûma Herêma Kurdistanê bandorek kûr kir, dil û mejiyê bi mîlyonan Kurdên li deverên din ên herêmê (Sûriye, Tirkiye û Îran) îlham da. Vê bûyerê ronahiyek hêviyê ya bêhempa pêşkêş kir, nasnameya neteweyî û hevgirtina hestyarî di nav gelê Kurd de xurt kir, û ji nû ve piştrast kir ku xwestekên ji bo azadî û serxwebûnê wekî kompasek hevpar tevdigerin ku dil û îradeyan tevî cûdahiyên erdnîgarî û sînorên çêkirî yek dikin.
Encam û Bertek
Tevî dengê "erê" yê zêde ji bo serxwebûnê, ku ji %92ê dengan derbas bû, referandûm bi redkirinek tund ji hêla hikûmeta navendî ya Bexdayê û zextek dijwar a herêmî û navneteweyî re rû bi rû ma, û dûv re tedbîrên tund û sepandina cezayên kolektîf li ser herêmê hatin girtin. Tevî dijwarî û astengiyên siyasî û li ser erdê yên girîng ên ku piştî wê derketin holê, agirê hêvî û baweriyê bi mafê çarenûsê netemirî ma, û referandûm di bîra siyasî ya Kurdan de wekî nîşaneyek dimîne.
Helwesta Rêxistina Mafên Mirovan a Sûriyeyê - (MAF)
Li gorî prensîbên xwe yên mirovî û mafên mirovan, Rêxistina MAF piştrast dike ku ew di sala 2017an de di nav yên pêşîn de bû ku piştgirî da vî mafê dadperwer û demokratîk. Rêxistin beşdariya serokê xwe, Birêz Abdulbaqi Esad, wekî çavdêrek di pêvajoya referandûmê de, wekî delîlek ji bo durustî û pabendbûna xwe ya exlaqî bi sedemên dadperwer ên mafên gelan re, û wekî tomarek dîrokî ya wê kêliya demokratîk dibîne.
Em li Rêxistina Mafên Mirovan a Sûriyeyê - (MAF) bawer dikin ku diyaloga aştiyane û rêzgirtina ji bo hilbijartinên gelan tenê rêya bidestxistina aramiya mayînde û aştiya li herêmê ye.
Azadî û edalet ji bo gelê Kurd û hemî gelên aştîxwaz ên herêmê.
-Rêxistina Mafên Mirovan a Sûriyeyê (MAF).
-- Serokê Rêxistinê: Abdulbaqi Esad.
25.09.2026
——————————————————-
On the ninth anniversary of the Kurdistan Region’s independence referendum held on September 25, 2017, the Human Rights Organization in Syria (MAF) reaffirms its unwavering commitment to the right of all peoples to self-determination, foremost among them the Kurdish people.
The referendum of September 25, 2017, represented a significant historical milestone and a unique, peaceful democratic experience. Through it, millions of Kurds and the region's diverse coexisting communities expressed their free will and legitimate aspirations to live with dignity and freedom, far removed from policies of denial and exclusion.
**Significance and National Dimension of the Referendum**
The strategic importance of the referendum lies in its nature as a practical embodiment of a legitimate, natural right—one guaranteed by international charters and laws concerning the right of peoples to self-determination. It served as a resounding cry against decades of injustice and marginalization, demonstrating beyond doubt the determination of the people of Kurdistan to secure their rights and safeguard their identity and the future of their generations.
**Impact on Kurds in Other Parts of Kurdistan**
The echoes of the Kurdistan Region’s referendum resonated deeply, inspiring the hearts and minds of millions of Kurds across other parts of Kurdistan (Syria, Turkey, and Iran). This event offered an extraordinary glimmer of hope and strengthened the sense of national belonging and emotional solidarity among the Kurdish nation. It affirmed that aspirations for freedom and independence serve as a shared compass, uniting hearts and wills despite geographical disparities and artificial borders. Results and Reactions
Despite the overwhelming "Yes" vote for independence—exceeding 92% of the votes cast—the referendum faced categorical rejection from the central government in Baghdad and intense regional and international pressure, followed by harsh measures and the imposition of collective sanctions on the region. Notwithstanding the significant challenges and the political and on-the-ground obstacles that ensued, the flame of hope and the conviction in the legitimacy of this right were never extinguished; the referendum remains a pivotal milestone in Kurdish political memory.
Stance of the Human Rights Organization in Syria – (MAF)
Guided by purely humanitarian and human rights principles, MAF affirms that it was among the first to support and champion this just democratic right in 2017. The organization regards the on-the-ground participation of its president, Mr. Abdulbaqi Asaad, as an observer during the referendum process as a badge of sincerity and ethical commitment to the just causes of peoples, as well as a historical record of that democratic moment.
We at the Human Rights Organization in Syria – (MAF) believe that peaceful dialogue and respect for the choices of peoples constitute the only path to achieving lasting stability and peace in the region.
Freedom and justice for the Kurdish people and for all peace-loving peoples of the region.
-Human Rights Organization in Syria – (MAF).
-- Organization President: Abdulbaqi Asaad.
25.09.2026

