بيان صادر عن منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف) بمناسبة مرور 103 أعوام على معاهدة لوزان.
تستذكر منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف) مرور 103 أعوام على توقيع معاهدة لوزان في 24 تموز/يوليو 1923، التي شكّلت محطة مفصلية في تاريخ المنطقة، وما تزال آثارها السياسية والإنسانية والقانونية تنعكس على واقع شعوبها حتى اليوم، وفي مقدمتها الشعب الكردي الذي حُرم من حقه في تقرير مصيره، بعد إلغاء ما تضمنته معاهدة سيفر من اعتراف بهذا الحق.
وترى المنظمة أن معاهدة لوزان أسهمت في ترسيخ واقع التقسيم، وإعادة رسم حدود المنطقة دون مراعاة لإرادة الشعوب وحقوقها المشروعة، الأمر الذي فتح الباب أمام عقود طويلة من النزاعات والانتهاكات وسياسات الإنكار والتمييز والإقصاء، وما رافقها من حملات قمع وتهجير وتغيير ديموغرافي وانتهاكات جسيمة لحقوق الإنسان.
وتؤكد المنظمة أن استمرار معاناة الشعب الكردي في أجزاء كردستان المختلفة، ولا سيما في سوريا، نتيجة الاحتلالات العسكرية والانتهاكات المستمرة، يفرض على المجتمع الدولي تحمل مسؤولياته القانونية والأخلاقية، والعمل على معالجة الآثار التاريخية والسياسية التي ترتبت على تلك الاتفاقية، وفقاً لمبادئ القانون الدولي وميثاق الأمم المتحدة والإعلان العالمي لحقوق الإنسان.
كما تشير المنظمة إلى أن أي محاولات لفرض وقائع جديدة بالقوة أو توسيع الاحتلال أو إجراء تغييرات ديموغرافية تمثل انتهاكاً صارخاً للقانون الدولي، وتهدد الأمن والاستقرار في المنطقة، وتزيد من معاناة المدنيين.
وانطلاقاً من ذلك، تدعو منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف):
* الأمم المتحدة إلى فتح نقاش دولي جاد حول الآثار القانونية والإنسانية المترتبة على معاهدة لوزان بعد مرور أكثر من قرن على توقيعها.
* مجلس الأمن والدول المؤثرة إلى الاضطلاع بمسؤولياتها في حماية حقوق الشعوب، وفي مقدمتها حق تقرير المصير وفق أحكام القانون الدولي.
* المجتمع الدولي إلى اتخاذ خطوات عملية لوقف الانتهاكات المستمرة بحق الشعب الكردي، وضمان حماية المدنيين، وإنهاء سياسات الاحتلال والتغيير الديموغرافي والتمييز.
* دعم أي مسار سياسي أو قانوني يحقق العدالة، ويكفل الحقوق القومية والإنسانية المشروعة للشعب الكردي، بما ينسجم مع المواثيق الدولية ومبادئ حقوق الإنسان.
إن منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف) تؤمن بأن تحقيق السلام الدائم في الشرق الأوسط لن يكون ممكناً دون معالجة المظالم التاريخية، واحترام حقوق جميع الشعوب، وترسيخ مبادئ العدالة والمساواة وسيادة القانون، بعيداً عن سياسة المعايير المزدوجة.
-منظمة حقوق الإنسان في سوريا – (ماف).
-رئيس المنظمة : عبدالباقي اسعد.
27.07.2026
-يمكنكم القراءة باللغتين الكوردية والانجليزية.
Daxuyaniyek ji aliyê Rêxistina Mafên Mirovan a Sûriyeyê - (MAF) ve di salvegera 103emîn a Peymana Lozanê de hat weşandin.
Rêxistina Mafên Mirovan a Sûriyeyê - (MAF) salvegera 103emîn a îmzekirina Peymana Lozanê di 24ê Tîrmeha 1923an de, ku ev kêliyek girîng di dîroka herêmê de ye, bi bîr tîne. Bandorên wê yên siyasî, mirovî û yasayî heta roja îro jî bandorê li jiyana gelên wê dikin, bi taybetî jî li ser gelê Kurd, ku piştî ku Peymana Sevrê ev mafê xwe yê diyarkirina çarenûsê betal kir, mafê wan ê diyarkirina çarenûsê ji wan re hatiye înkarkirin.
Rêxistin bawer dike ku Peymana Lozanê beşdarî xurtkirina dabeşkirina herêmê û ji nû ve xêzkirina sînorên wê bêyî berçavgirtina îradeya gelên wê û mafên wan ên rewa bûye. Vê yekê rê li ber dehsalan pevçûn, binpêkirin, polîtîkayên înkar, cudakarî û dûrxistinê vekir, digel kampanyayên tepeserkirin, koçberkirin, guhertina demografîk û binpêkirinên giran ên mafên mirovan.
Rêxistin piştrast dike ku êş û azarên berdewam ên gelê Kurd li deverên cuda yên Kurdistanê, bi taybetî li Sûriyeyê, ji ber dagirkeriyên leşkerî û binpêkirinên berdewam, civaka navneteweyî neçar dike ku berpirsiyariyên xwe yên yasayî û exlaqî bigire ser xwe û li gorî prensîbên hiqûqa navneteweyî, Peymana Neteweyên Yekbûyî û Danezana Gerdûnî ya Mafên Mirovan, ji bo çareserkirina encamên dîrokî û siyasî yên Peymana Lozanê bixebite.
Rêxistin her wiha destnîşan dike ku her hewldanek ji bo ferzkirina rastiyên nû bi zorê, berfirehkirina dagirkeriyê, an jî pêkanîna guhertinên demografîk binpêkirinek eşkere ya hiqûqa navneteweyî ye, ewlehî û aramiya herêmê dixe xeterê, û êşa sivîlan girantir dike.
Li ser vê yekê, Rêxistina Mafên Mirovan a Sûriyeyê (MAV) bang dike ku:
* Neteweyên Yekbûyî nîqaşek navneteweyî ya cidî li ser bandorên yasayî û mirovî yên Peymana Lozanê, piştî zêdetirî sedsalek îmzekirina wê, bide destpêkirin.
* Konseya Ewlekariyê û dewletên bi bandor berpirsiyariyên xwe di parastina mafên gelan de, di serî de mafê diyarkirina xweseriyê, li gorî bendên hiqûqa navneteweyî bicîh bînin.
* Civaka navneteweyî gavên pratîkî bavêje da ku binpêkirinên berdewam ên li dijî gelê Kurd rawestîne, parastina sivîlan misoger bike û polîtîkayên dagirkerî, guhertina demografîk û cudakariyê bi dawî bike.
* Piştgiriya her rêyek siyasî an qanûnî bike ku edaletê pêk bîne û mafên neteweyî û mirovî yên rewa yên gelê Kurd, li gorî peymanên navneteweyî û prensîbên mafên mirovan garantî bike.
Rêxistina Mafên Mirovan li Sûriyeyê - (MAF) bawer dike ku bêyî çareserkirina giliyên dîrokî, rêzgirtina li mafên hemû gelan û danîna prensîbên edalet, wekhevî û serweriya hiqûqê, bêyî pîvanên ducarî, pêkanîna aştiyek mayînde li Rojhilata Navîn ne mimkun e.
-Rêxistina Mafên Mirovan li Sûriyeyê - (MAF).
-Serokê Rêxistinê: Ebdulbaqî Esad.
27.07.2026
——————————————————
Statement issued by the Syrian Human Rights Organization - (MAF) on the 103rd anniversary of the Treaty of Lausanne.
The Syrian Human Rights Organization - (MAF) commemorates the 103rd anniversary of the signing of the Treaty of Lausanne on July 24, 1923, a pivotal moment in the history of the region. Its political, humanitarian, and legal repercussions continue to affect the lives of its peoples to this day, most notably the Kurdish people, who have been denied their right to self-determination after the Treaty of Sèvres revoked its recognition of this right.
The organization believes that the Treaty of Lausanne contributed to entrenching the division of the region and redrawing its borders without regard for the will of its peoples and their legitimate rights. This paved the way for decades of conflict, violations, policies of denial, discrimination, and exclusion, accompanied by campaigns of repression, displacement, demographic change, and grave human rights violations.
The organization affirms that the continued suffering of the Kurdish people in various parts of Kurdistan, particularly in Syria, as a result of military occupations and ongoing violations, compels the international community to assume its legal and moral responsibilities and work to address the historical and political consequences of the Treaty of Lausanne, in accordance with the principles of international law, the Charter of the United Nations, and the Universal Declaration of Human Rights.
The organization also points out that any attempts to impose new realities by force, expand the occupation, or carry out demographic changes constitute a flagrant violation of international law, threaten security and stability in the region, and exacerbate the suffering of civilians.
Based on this, the Syrian Human Rights Organization - (MAF) calls for:
* The United Nations to initiate a serious international discussion on the legal and humanitarian implications of the Treaty of Lausanne, more than a century after its signing.
* The Security Council and influential states to fulfill their responsibilities in protecting the rights of peoples, foremost among them the right to self-determination, in accordance with the provisions of international law.
* The international community to take practical steps to halt the ongoing violations against the Kurdish people, ensure the protection of civilians, and end the policies of occupation, demographic change, and discrimination.
* Supporting any political or legal path that achieves justice and guarantees the legitimate national and human rights of the Kurdish people, in accordance with international conventions and human rights principles.
The Human Rights Organization in Syria - (MAF) believes that achieving lasting peace in the Middle East will not be possible without addressing historical grievances, respecting the rights of all peoples, and establishing the principles of justice, equality, and the rule of law, free from double standards.
-Human Rights Organization in Syria - (MAF).
-President of the Organization: Abdulbaqi Asaad.
27.07.2026
